Home
Dier & NatuurDraslandgebied de Pantanal
 |
Inleiding |
|
Algemeen |
|
Geografie van de Pantanal |
|
Biodiversiteit in de Pantanal |
|
Nationale parken |
|
Het belang van de Pantanal... |
|
Kan dit ook anders? |
|
Conclusie |
|
Bronnen en referenties |
Inleiding
De Pantanal is een groot draslandgebied dat zich uitstrekt over meerdere Zuid-Amerikaanse landen. De relatief ongerepte natuur van de Pantanal, waar een overvloed aan dier- en plantensoorten te vinden is, maken het een paradijs voor toeristen en avonturiers.
Algemeen
De Pantanal, ligt voor het grootste gedeelte in Brazilië. Andere gedeelten zijn te vinden op het grondgebied van Bolivia en Paraguay. Het gebied is te beschouwen als een enorme inlandse delta, waar velen rivieren samenkomen. In de regentijd overstroomt het 150.000 vierkante kilometer grote gebied voor ruim 80%. Hierdoor ontstaat 's werelds grootste moerasgebied. De Pantanal biedt een veelheid aan dier- en plantensoorten door het unieke klimaat en de jaarlijkse overstromingen. Het land is er erg vruchtbaar, dat is natuurlijk goed voor de natuurlijke stimulatie van het gebied, maar het heeft ook een keerzijde. Het grootste gedeelte van het gebied is privébezit, opgekocht door particulieren die willen profiteren van de vruchtbare grond. Dit zorgt meer en meer voor problemen, omdat de buitengewoon kwetsbare en unieke natuur langzamerhand in de verdrukking begint te raken.
^ Top
Geografie van de Pantanal
De Pantanal grenst in het westen en noordwesten aan de Droge Bossen van Chiquitano, in het zuiden en zuidwesten aan de Gran Chaco en ten noorden, oosten en zuidoosten aan de Cerrado savannes. De Pantanal wordt vaak overschaduwd door de aandacht die uitgaat naar (de bedreiging van) het veel grotere Amazoneregenwoud. Dit is een van de redenen dat de Pantanal minder bekendheid geniet en veel mensen er maar weinig over weten. Geheel onterecht, want de Pantanal is een prachtig gebied en in mate van belangrijkheid voor biodiversiteit en milieu vergelijkbaar met het Amazonegebied.
 Al vanaf 2,- per maand helpt u mee de natuur te beschermen! |
Ontstaan van de Pantanal
De Pantanal is een groot laaggelegen gebied gevormd door een depressie van de aardkorst, nog voor het ontstaan van de Andes. Diverse rivieren komen samen in de Pantanal en vormen zo een soort interne rivierendelta. Het water dat de Pantanal voedt is afkomstig van omliggende, hoger gelegen plateaus, waaronder het Mato Grosso Plateau. Het water dat wordt aangevoerd door de verschillende rivieren bevat sedimenten, die duizenden jaren achtereen de diepe depressie van de aardkorst hebben opgevuld tot een tegenwoordig relatief vlak draslandgebied; de Pantanal.
De Pantanal heeft een zeer uitgebreide biodiversiteit. Deze kan alleen bestaan door de jaarlijkse overstromingscyclus. In het droge seizoen is er veel land zichtbaar en bereiken de rivieren die door het gebied stromen hun laagste waterstand. In het regenseizoen daarentegen, is vaak maar op enkele plekken land zichtbaar. De rest, zo'n 80% van het hele Pantanalgebied, ligt onder water door de overstromingen en samenvloeingen van de rivieren. Deze unieke eigenschap is goed gebleken voor een vruchtbare grond, een grote diversiteit aan flora en fauna en een toeristische hotspot.
^ Top
Biodiversiteit in de Pantanal
De Pantanal is het thuis van vele planten- en diersoorten. Er leven er meer dan 3500 plantensoorten, meer dan 650 vogelsoorten, 400 vissoorten, ongeveer 100 soorten zoogdieren en 80 soorten reptielen. Omdat de Pantanal voor het grootste gedeelte van het jaar onder water staat is het ook een paradijs gebleken voor het waterleven. Waterdieren en -planten zijn in grote aantallen vertegenwoordigd en voelen zich thuis in de Pantanal. Hiermee heeft de Pantanal een van de meest dichte ecosystemen ter wereld. Ook leven er diersoorten die met uitsterven worden bedreigd, zoals de Hyacintara, de Jaguar, de Manenwolf en de Laagland Tapir. Voor deze diersoorten is het welzijn van de Pantanal van extra groot belang omdat het verdwijnen of aantasten van dit gebied de ondergang van de betreffende soorten kan betekenen.
^ Top
Nationale parken
Sommige delen van het Pantanalgebied behoren tot het territoir van een nationaal park. Er zijn meerdere nationale parken, gelegen in diverse landen van Zuid-Amerika, die een deel van de Pantanal omvatten, zoals:
Nationaal Park Pantanal Matogrossense - Brazilië
Nationaal Park Otuquis Pantanal - Bolivia
Nationaal Park Rio Negro - Paraguay
^ Top
Het belang van de Pantanal...
... als kraamkamer voor vele dier- en plantensoorten
De Pantanal is door de vruchtbare grond en jaarlijkse overstromingscyclus een kraamkamer voor vele plantensoorten. Ook voor waterplanten zijn de omstandigheden zeer aangenaam. Er bestaat in dit gebied dan ook een zeer grote variëteit aan waterplanten. Ook veel diersoorten vinden er een toevlucht door de overvloedigheid aan voedsel en de veelheid aan natuurlijke beschutting. Voor veel bedreigde diersoorten kan de Pantanal weleens het laatste redmiddel zijn. De omstandigheden zijn relatief gunstig en dus liggen er kansen om succesvolle voortplanting te realiseren. Al met al is het Pantanalgebied een kraamkamer voor plant- en diersoorten en van het grootste belang voor de biodiversiteit.
... als exploitatiegebied voor de visserij en veehouderijen
Ruim 98% van het Pantanalgebied is privébezit. Er zijn veel veehouderijen, die de koeien laten grazen op de groene, laaggelegen graslanden. Het zijn er inmiddels zo veel dat het een bedreiging begint te vormen voor het milieu en het complexe, doch kwetsbare ecosysteem van de Pantanal. Niet alleen de veehouderijen zorgen voor schade, maar ook de al maar toenemende commerciële visserij laat haar sporen na. Doordat de Pantanal voor een groot deel van het jaar onder water staat en er veel vis voorkomt is het een buitengewoon interessant gebied voor de visserij. Vele commerciële visserijen geven niets om de natuur en de bescherming daarvan en rekenen zich rijkt door de overvloedige visvangst. Zo wordt het Pantanalgebied stukje bij beetje leeggevist, wat grote schade toebrengt aan de natuurlijke balans die er bestaat binnen het ecosysteem.
... als toeristische trekpleister
Veel toeristen komen naar de Pantanal, juist om de schitterende en bijzondere natuur te kunnen aanschouwen. Toeristme hoeft niet per defitinitie schade te betekenen voor de natuur, maar er zijn wel een aantal risico's die in ogenschouw moeten worden genomen.
Bedrijfjes die tours organiseren en toeristen de schoonheid van de Pantanal willen tonen zijn absoluut niet altijd even milieubewust bezig. Ik durf zelfs te zeggen dat het merendeel alleen uit is op centen en niets geeft om het beschermen van de natuur door er verantwoord mee om te springen. De pantanal is het bezoeken meer dan waard, maar let alstublieft op dat een een verantwoorde touroperator kiest! Help mee de slechten van de goeden te scheiden en zorg zo voor het behoud van de natuur voor de toekomstige generaties.
Toeristen zorgen vaak voor rommel en afval. Respecteer de natuur en laat geen afval achter. Neem het mee en zorg dat het op een zorgvuldige manier wordt gedeponeerd. Betreedt ook niet zomaar enige plaats in het gebied... door betredingen zoveel mogelijk te vermijden kan veel schade aan de natuur worden voorkomen.
Verstoring van de natuur is een belangrijk punt van aandacht. Veel, vooral bedreigde diersoorten, kunnen verstoord raken door een continue stroom van toeristen. Ook harde geluiden, van bijvoorbeeld motorboten, kunnen ervoor zorgen dat dieren zich bedreigd voelen en hun leven verstoord raakt. Het is van groot belang dit te voorkomen, gezien de schuwheid en kwetsbaarheid van sommige diersoorten in het gebied.
... voor andere schadelijke activiteiten met een commercieel prijskaartje
Diverse andere activiteiten die commercieel interessant zijn worden al dan niet legaal in de Pantanal uitgevoerd. Dit is zijn stuk voor stuk serieuze bedreigingen voor het gebied, zoals goudwinning, stroperij, ontbossing en infrastructurele ontwikkelingen.
^ Top
Kan dit ook anders?
Ja, dat kan! Als iedereen op de wereld een beetje meehelpt kunnen we de Pantanal (en andere gebieden) nog redden. Zo zullen latere generaties niet met de gebakken peren zitten en blijft het grootste deel van de biodiversiteit op aarde gewaarborgd.
Bewust leven
Door bewust om te gaan met het gebruik van gas, water en licht kan iedereen zonder al te veel aanpassingen bijdragen aan het milieu. Kies bewuster voor producten die biologisch zijn of in minder zware mate het milieu en klimaat belasten. Reis bewust, door te kijken naar ecologisch verantwoorde reizen, maar ook door het vermijden van vliegreizen voor korte afstanden. Of laat de relatieve uitstoot van uw reis compenseren door een CO2-compensatieplan te steunen. Hiervoor betaalt u vaak een klein percentage van de kosten van uw ticket extra, dat direct ten goede zal komen aan natuurbescherming, (her)bebossing en natuurbehoud.
Donateur worden van het Wereld Natuur Fonds
 |
Het Wereld Natuur Fonds heeft allerlei projecten om de natuur te beschermen en zonodig te herstellen. Met de meest recente campagne proberen ze de de tijger van de ondergang te redden. De tijger heeft het moeilijk en heeft dringend hulp nodig. Het Wereld Natuur Fonds helpt niet alleen om de tijgerpopulatie weer te stabiliseren, ook strijdt zij tegen overbevissing van de wereldzeeën en de kap van tropische bossen. Dit kan het Wereld Natuur Fonds alleen maar doen met uw hulp. Help het Wereld Natuur Fonds met uw donatie en zorg er zo voor dat onder andere het Amazoneregenwoud behouden blijft. Als donateur wordt u op de hoogte gehouden van de resultaten van de projecten en ontvangt u een leuk welkomstgeschenk. |
Trees for Travel steunen
 |
Trees for Travel is een stichting (zonder winstoogmerk) die investeert in mensen en natuur in ontwikkelingslanden en zo de uitstoot neutraliseert van broeikasgassen die vrijkomen tijdens de verbranding van fossiele brandstoffen, door vliegen, autorijden en overig energieverbruik in en om het huis. Dit doen ze door dan wel bossen aan te planten of te herstellen, of door het ontwikkelen van duurzame energieprojecten.
^ Top
Conclusie
De Pantanal is een uitgestrekt gebied met unieke eigenschappen. De jaarlijkse overstromingen zorgen voor een van de meest dichte ecosystemen ter wereld, derhalve leven er veel dieren en planten. Bovendien is de Pantanal voor een aantal diersoorten de laatste strohalm in hun strijd tegen de oprukkende mensheid, stroperij en de verdwijning van leefgebied. Jaarlijks trekt de Pantanal veel toeristen en het bezoeken van dit gebied is zeker de moeite waard, maar doe dit wel bewust, want ook de toeristen zorgen ervoor dat dit prachtige gebied bedreigd wordt. Geniet van de natuur op een bewuste manier en geef de aarde door aan de volgende generaties.
Bronnen en referenties
1. Wikipedia - Pantanal
2. Leerwiki.nl - Pantanal